Managed hosting door True

Blockchain debunked 2: Blockchain wurgt bitcoin

 

De bitcoin is iets zeer bijzonders, de eerste munt van cyber-edelmetaal. De vergelijking van bitcoins met gouden of zilveren munten gaat vergaand op. Daarvoor zorgt het blockchain algoritme. En dus luidden sommige reacties op het vorige artikel ‘ja, maar bitcoin dan?’. Zoals we zullen zien is het terugdringen van de blockchain bottleneck de grootste uitdaging waarvoor de bitcoin nu staat. En dat is niet alleen een technologieverhaal maar ook een economieverhaal.

Deel 2

Dit is het tweede deel uit een serie artikelen over 'Blockchain debunked'. Lees hier deel 1.

Het idee achter de bitcoin is gemakkelijker uit te leggen aan een 17e-eeuwse burger dan aan diens postmoderne evenknie uit de 21e. Tot in de vorige eeuw betaalde men met munten (Ja, ook met bankbiljetten - even geduld). Die munten bevatten een vaste hoeveelheid goud of zilver. Wie goud of zilver bezat - bijvoorbeeld door een zilvervloot te kapen of indianen uit te roeien - kon langs bij de munt om het metaal om te smelten tot gestandaardiseerde eenheden en munten.

Bitcoinbedenker Satoshi Nakamoto heeft zoiets gedaan in cyberspace. Hij heeft 21 miljoen munten begraven (omsmelten hoeft niet) die met steeds grotere inspanningen worden gedolven door elektronische mijnwerkers. Die mijnwerkers verzorgen tegelijk de overdracht van munten (Dát zouden ze in de 17e eeuw wel gek vinden).

Ten tijde van deze gouden standaard waren er alchemisten (Newton was er een) die geloofden dat schaars goud kon worden gemaakt uit overvloedig aanwezig lood. Helaas werkten de natuurwetten niet mee. De analogie van deze natuurwetten is dus het blockchain-algoritme, dat nagenoeg garandeert dat niemand voor bitcoin-alchemist kan spelen. De blockchain is dus essentieel voor de bitcoin. Zonder de blockchain moet er een instantie zijn die erover waakt dat het delven van en het betalen met bitcoins eerlijk gebeurt. Satoshi Nakamoto was (is?) net als Newton een deïst. Newton zag God als de grote klokkenmaker die zich verder niet met de wereld bemoeit. Precies zo was Nakamoto’s idee achter bitcoin dat er, nadat de bitcoin was gelanceerd, er geen marktmeester of bitcoin-God meer nodig zou zijn. Met dank dus aan de natuurwetten - sorry, de blockchain.

Van munten naar papier- en giraal geld

"Het probleem van de bitcoin is niet het ontbreken van dekking door iets van waarde maar de blockchain."

Terug naar de gouden standaard: Er bestonden bedrijven (banken) die munten in bewaring namen en weer uitleenden. Wie munten in bewaring gaf kreeg een papieren schuldbekentenis, een bankbiljet, met de naam van de uitgevende bank en zonder die van de ontvanger. Al snel gingen mensen met die bankbiljetten betalingen doen en snel daarna gingen banken bankbiljetten uitlenen aan geldleners, zodat er meer bankbiljetten waren uitgegeven dan er munten in kas waren. De bankier werd een monetaire God: geldschepping. Papiergeld was gewoon handiger als betaalmiddel. Zolang de papiergeld uitgevende bank werd vertrouwd en er voldoende munten in kas waren om in te ruilen voor bankbiljetten was er niks aan de hand.

De rest van het verhaal is kort: Eerst werd het recht om bankbiljetten uit te geven een staatsmonopolie. Gelukkig voor commerciële banken ontstond een giraal betaalstelsel - véél handiger dan munten en papiergeld - waarna banken toch weer geld konden scheppen. Er is dus geen fundamenteel verschil tussen bankbiljetten en giraal geld. Wel ingrijpend was de finale afschaffing van de koppeling van geld aan goud in 1971. Sindsdien hangt het wereldwijde geldsysteem als het ware in de lucht. Fiduciair geld heet dat. Handig om te weten als er weer eens iemand roept dat de bitcoin geen waarde heeft omdat het niet door iets waardevols wordt gedekt. Het probleem van de bitcoin is niet het ontbreken van dekking door iets van waarde maar de blockchain.

Blockchain-vrije, girale bitcoins

De geschiedenis van ons geld bevat bergen lessen voor de bitcoin. De belangrijkste les is natuurlijk dat het zomaar zou kunnen dat er naast bitcoin munten ook girale bitcoins ontstaan.

Alles wijst erop dat de girale bitcoin, het equivalent van bankbiljetten en girale tegoeden, al onder ons is. Veel bitcoinbezitters houden hun coins aan bij bitcoinswisselkantoren of -beurzen. Deze lieden hebben zelf geen private key om bitcointransacties mee uit te voeren. Net als klassieke banken zijn bitcoinbanken in beginsel in staat om bitcoingeld te creëren zonder te minen, met alle voordelen (en risico’s) van dien. Belangrijker is dat het in beginsel voor bitcoinbanken mogelijk is om betalingen te doen buiten de miners en de blockchain om, girale bitcointransacties als het ware. De eenvoudigste situatie is dat twee klanten van dezelfde bitcoinbank een bitcointransactie doen, maar ook bij transacties tussen klanten van verschillende bitcoinbanken kan het aantal bitcointransacties via de blockchain beperkt blijven.

De geschiedenis van het geld laat ons dus zien hoe de bitcoin zich zou kunnen ontwikkelen. Bedenk daarbij dat de kosten van giraal bitcoinverkeer een fractie zullen zijn van het aantal transacties via de blockchain. En daar komen we natuurlijk uit bij de conclusie dat een giraal bitcoinsysteem neerkomt op het terugdringen van het gebruik van het blockchainmechanisme.

Uiteraard is de idee van blockchain-vrije, girale bitcoins volledig in strijd met Satoshis idee van transacties zonder marktmeester. Uit de omstandigheid dat grote aantallen bitcoinbezitters deze aanhouden bij een derde partij zonder te beschikken over een eigen private key mogen we afleiden dat het de mensen niet boeit. De geschiedenis van muntgeld versus papier-/giraal geld herhaalt zich dus. Het enige verschil is dat veel mensen het verschil tussen echte en girale bitcoins niet eens weten. Best opmerkelijk.

Of er sprake is van bitcoin-geldschepping op enige schaal en hoeveel procent van de bitcointransacties buiten de blockchain omgaat weet ik niet. Ik vermoed dat van bonafide geldschepping nog nauwelijks sprake is omdat er met bitcoin vooral wordt gespeculeerd en nauwelijks wordt betaald, gespaard of geïnvesteerd. Wat ik wel weet is dat de handel in complexe bitcoin-derivaten al is begonnen; vast en zeker 100 procent blockchain-vrij. Wat ik ook weet is dat de kosten en de traagheid van de blockchain tot een enorme stimulans leiden om de blockchain maximaal te omzeilen. Iets zegt mij dat degenen die dat (gaan) doen daaraan geen ruchtbaarheid zullen geven.

Technologische blockchain jailbreaks

"Decentralisatie als antwoord op wantrouwen is kostbaarder dan centralisatie op basis van vertrouwen. "

Veel bekender dan economische wetten die ertoe leiden dat de blockchain wordt omzeild zijn technologische benaderingen om de exploitatie van de bitcoin minder duur en traag te maken. U raadt het al: deze benaderingen hebben met elkaar en met de girale bitcoin gemeen dat ze zich richten op het terugdringen van de blockchain bottleneck. Ik pak er een drietal uit:

Een mooie is het bitcoin Lightning Network. In een artikel daarover vinden we de volgende alleszeggende quote:  'In het Lightning Network lopen transacties niet via de blockchain, waardoor deze minder belast wordt.'Doei blockchain!'

Het idee is dat transacties pas worden vastgelegd als ze een bepaald bedrag overschrijden en er tussentijd een “kasboekje” wordt bijgehouden. Zo kunnen er met bitcoin weer pizza’s worden besteld en kun je alleen voor kleine bedragen worden bestolen. Cool! Wel lijkt de extra complexiteit niet zonder risico.

Een tweede, meer bekende, techniek waaraan wordt gewerkt is het vervangen van Proof of Work door Proof of Stake. Het idee daarbij is dat miners voorrang krijgen naarmate ze zelf meer bitcoins (of ander cryptogeld) bezitten. Weer een andere techniek is sharding, waarbij steeds maar een deel van de miners mag meedoen. De benadering is steeds dezelfde: 'minder, minder, minder blockchain nodes'.

Ongetwijfeld kan het energieverbruik met dit soort benaderingen fors worden teruggebracht en het aantal transacties per seconde even fors worden opgekrikt. Bij een maximale throughput nu van circa zeven bitcoin transacties per seconde en wachttijden die kunnen oplopen tot een etmaal is dat ook hard nodig. Maar al deze benaderingen zijn uiteindelijk lapmiddelen voor een mechanisme dat intrinsiek traag en kostbaar is en ze ondergraven alle het volledig decentrale model dat de kern is van blockchain. Proof of Stake is bijvoorbeeld geen decentrale cryptodemocratie maar de overdracht van de macht aan het kapitaal; de eerste cyber-plutocratie dient zich aan.

Al deze 'minder blockchain'-strategieën vergroten de kans dat een kapitaalkrachtige partij toch kan valsspelen en de alchemist kan uithangen. Ik speculeer hier, maar het zou mij niet verbazen als zelfs bij de 'onverdunde' blockchain onder de bitcoin een zeer sterke partij (lees: een staat) de blockchain ledger onder de bitcoin kan overnemen door inzet van heel veel rekenkracht en een grootschalige gerichte DDoS aanval op 'eerlijke' bitcoin nodes. Bedenk daarbij dat bij de bitcoin een hoog percentage van de rekenkracht in enkele Chinese handen is. Als die samen een beperkt aantal andere grote miners tijdelijk uitschakelen dan hebben ze de macht. Omdat bitcoin economisch gezien een marginaal verschijnsel is heeft nu nog niemand daar een belang bij. De dag dat de blockchain wordt overweldigd gaat de waarde van de bitcoin naar nul, dus valsspelen levert niets op. Vanaf de dag dat de bitcoin uit de blockchain ketens breekt en een echt betaalmiddel wordt valt dat sommetje wellicht anders uit.

Je kunt er lang over praten maar uiteindelijk is het heel simpel: decentralisatie als antwoord op wantrouwen is kostbaarder dan centralisatie op basis van vertrouwen. Ook dat is een onvermurwbare natuurwet.

Conclusie: de bitcoin toepassing zoals die nu draait is serieus in de problemen door de blockchain en alles wat er gebeurt om de verwerking van bitcoins op te schalen gaat buiten de blockchain om of ondergraaft de principes ervan. Dat laat natuurlijk onverlet dat er iets moet gebeuren want met zeven transacties per seconde tegen de energiekosten van een middelgroot land heeft de bitcoin geen toekomst.

Dus laten we even aannemen dat de het aantal transacties met al deze lapmiddelen met, zeg, een factor tienduizend opkrikken; dan nog is bitcoin door de blockchain schrikbarend duur. En als we ons een wereld voorstellen waarin er echt op grote schaal met bitcoins en andere cryptocurrencies wordt betaald en allerlei niet-financiële systemen ook worden 'ver-blockchained', dan is de verkwisting van  schaarse hulpbronnen nog steeds misselijkmakend groot.

Naar een crypto-boekenbon of naar de ultieme dictatuur

Kent u de term 'war on cash'? Daarmee wordt gedoeld op een ontwikkeling waarbij betalen met munten en papiergeld eerst wordt ontmoedigd (alleen pinnen kassa’s, klein bedrag, pinnen mag!) en uiteindelijk wordt verboden. Overheden kunnen dan uiteindelijk alles zien waaraan (en waar) we ons geld uitgeven en zo worden we weer veiliger. Bitcoin/blockchain is war on cash on steroids omdat er sprake is van één enorm transactiebestand - weliswaar massaal gerepliceerd - dat in beginsel openbaar is. Iedereen mag meekijken!

De blockchain heeft daarnaast de eigenschap dat je niet alleen kunt zien welke bitcointransacties door eenzelfde actor zijn gedaan maar, zodra door een hack of een loslippigheid iemands naam is gekoppeld aan een bitcoin key, ook van wie zijn/haar coins afkomstig zijn. bitcoins zijn, zoals dat heet, niet fungibel. Het bankbiljet met cocaïnesporen wordt straks heel erg 2018. We kunnen binnenkort op feestjes vertellen dat onze bitcoin afkomstig is van Willem-Alexander of Barbie. bitcoin voegt dus met blockchain nog een extra privacyrisico toe aan de cyberwereld en maakt dat soms de ene bitcoin niet identiek is aan de andere.

Wat de zaak helemaal eng maakt is het gegeven dat met de cryptocurrencies als bitcoin ook programmeermogelijkheden meekomen. Hoewel dergelijke smart contracts strikt genomen niets met blockchain te maken hebben, worden ze er wel aan gekoppeld en vindt met name hier veel vernieuwing plaats (zoekterm: 'tokens'). We kunnen straks het bitcoin-zakgeld voor onze kinderen inbedden in regels die uitgaven aan snoepgoed of hasj verbieden. Betalingen van mensen in de schuldsanering aan luxe zaken worden geblokt of gemeld aan de toezichthouder, het eerst in GroningenO brave new world…

Denk vooral niet dat dit slechts Spielerei is. Over twee jaar krijgt elke Chinese burger een social credit score met daaraan gekoppeld rechten en beperkingen. De vervanging op termijn van de Chinese Yuan door een crypto variant is geen heel onredelijke voorspelling. Misschien is een toekomstige crypto-Yuan zelfs wel gebaseerd op het blockchain protocol. Maar dan met één of twee nodes, in een Orwelliaans ministerie draaiend op een server achter een dikke firewall en met een alleszins acceptabele throughput en energieverbruik. Met dat fijne anarchistische blockchainprotocol kan elke dictator straks zijn ultieme droom verwerkelijken: totale controle over de onderdanen.

Conclusie en vervolg

Twitter

René Veldwijk fileert onder de Twitter Handle Followtheblockchain recente blockchain-ontwikkelingen.

We hebben nu ons punt gemaakt dat 1) de blockchain bottleneck het succes van de bitcoin serieus bedreigt en 2) verbeteringen steeds neerkomen op het omzeilen van het blockchain-mechanisme. Iedereen die bij het bekritiseren van blockchain nog 'ja maar bitcoin' roept verwijzen we naar het voorgaande betoog. Niet dat het veel zal helpen. Het wachten is nu op 'ja maar Ethereum/Ripple/….'.

In het vorige artikel fileerden we de blockchain aan de hand van het oorspronkelijke white paper van de mythische bedenker ervan. Nu lieten we zien - hopelijk overtuigend - dat het blockchain concept, hoewel briljant en cruciaal voor het van de grond krijgen van een volledig decentraal opgezette cryptocurrency, voor de bitcoin een 'block' aan het been en misschien wel een levensgevaarlijke bedreiging is geworden. De logische vraag is dan of er überhaupt wel ergens een levensvatbare business case te vinden is. En zo niet, hoe heeft de blockchain hype dan zo ver kunnen ontsporen en wie hebben daar belang bij? Op deze en andere vragen gaan we de komende tijd dieper in, met speciale belangstelling voor lieden die ons belastinggeld spenderen.

Saltmines.nl

Voor potentiële bitcoinbeleggers en geïnteresseerden in economie heeft René Veldwijk op deze weblog een artikel gepubliceerd dat hierop verder ingaat maar verder blockchain-vrij is.

Dit artikel is afkomstig van Computable.nl (https://www.computable.nl/artikel/6361484). © Jaarbeurs IT Media.

?

 

Reacties

Het lijkt er op dat je niet precies begrijpt hoe dit soort innovatieprocessen in de praktijk verlopen. Alsof in 1994 op het internet streaming video mogelijk was. Wat een onzin. Als je graag wilt fileren, hou je dan bij vis of doe je huiswerk.

Jouw reactie


Je bent niet ingelogd. Je kunt als gast reageren, maar dan wordt je reactie pas zichtbaar na goedkeuring door de redactie. Om je reactie direct geplaatst te krijgen, moet je eerst rechtsboven inloggen of je registreren

Je naam ontbreekt
Je e-mailadres ontbreekt
Je reactie ontbreekt

Stuur door

Stuur dit artikel door

Je naam ontbreekt
Je e-mailadres ontbreekt
De naam van de ontvanger ontbreekt
Het e-mailadres van de ontvanger ontbreekt

×
×
Wilt u dagelijks op de hoogte worden gehouden van het laatste ict-nieuws, achtergronden en opinie?
Abonneer uzelf op onze gratis nieuwsbrief.