Managed hosting door True
Deze opinie is van een externe deskundige. De inhoud vertegenwoordigt dus niet noodzakelijk het gedachtegoed van de redactie.

Online energiemeters: niet zo slim

Expert

drs. Peter Ambagtsheer MSc
Eigenaar/managing consultant bij Mentaspex en Solar-systemen.nl Gelderland, Solar-Systemen.nl Gelderland. Expert van voor het topic .

In 2020 moet 80 procent van de huishoudens in Nederland op online energiemeters zijn aangesloten. Inmiddels worden de eerste van deze meters uitgeleverd. De noodzaak is niet duidelijk, de beveiliging is schimmig en dus slecht: Dat is niet zo slim.

Of de meters slim zijn of niet, daar kan je over twisten. Of installatie in je huis erg slim is, dat is nog een andere kwestie. Waarom moet Nederland aan de online energiemeter? De producenten willen graag een 'smart grid' en de energiemeter zou energie bij de consumenten besparen. En minister Verhagen wil liever niet dat we in de kruipruimte moeten klimmen.

Extra op hoede zijn

Eerst die kruipruimte. Wat een raar argument van Minister Verhagen: heeft hij geteld hoeveel energiemeters (vooral elektra) er doorgaans in vochtige kruipruimtes zijn geïnstalleerd? Ik denk dat het er weinig zijn. Niet alleen vanwege het vocht maar vooral ook omdat uitlezen dan zo'n gedoe is.
In de meeste huizen zit de meter in de meterkast, dicht bij de voordeur. Zo'n moeite is dat niet, om die één keer per jaar uit te lezen. Dat geklets in de kruipruimte is een afleidingsmanoevre. Als dit soort onzin er aan te pas komt, dan moet de burger extra op zijn hoede zijn.

Bespaart het de consument echt energie? Hoeveel dan? Stoken we minder? Koken we minder water? Gaan de lampjes eerder uit? De pc op stand-by? Aangezien de meeste energie aan verwarming op gaat en water koken op een goede tweede plaats komt, betwijfel ik nogal of je energie bespaart. Water koken op tachtig graden gaat niet lukken. Echte bezuinigingen haal je door zuinige apparaten te kopen (wasmachine, HR-ketel, droogtrommel) en misschien een piepklein beetje door spaarlampen te gebruiken. De slimme meter komt er niet aan te pas. Inzicht in zijn stroomverbruik heeft de consument allang. Hij kan elke minuut in de meterkast kijken. Voor wie helemaal te gek gaaf modern wil doen: desnoods een digitaal metertje ertussen zetten en op je smartphone het verbruik bijhouden, zelfs op afstand geprogrammeerd groepen aan- of uitschakelen. Ik zou het niet aanraden, maar het kan allang. Toch is daar maar weinig behoefte aan.

Vervelende prijsvechters

Bespaart het de producenten energie? Dat valt te bezien. De producenten hebben te maken met een spotmarkt en Nederland met een grote import van energie. De regering roept het niet al te hard, maar we willen van die import af. Dat kan alleen als we flexibel inspelen op de energievraag. Dat vereist een 'smart grid', een netwerk dat zelf aangeeft hoeveel stroom de centrales moeten produceren. Of dat met gas ook zal lukken is mij niet zo duidelijk, maar laten we het aannemen.

Dat kan inderdaad de producenten veel besparingen opleveren. Ze kunnen snel de productie opvoeren als dat nodig is (en hoeven dan niet op de spotmarkt in te kopen) en ze hoeven de energieoverschotten niet te 'dumpen' bij externe afnemers. Zo zet je die vervelende prijsvechters lekker buitenspel. Heeft de consument er baat bij? Alleen als het kostenvoordeel wordt doorgegeven aan de consument. Gebeurt dat? Men zwijgt als het graf; het antwoord laat zich raden. Natuurlijk niet!

Maar de hamvraag: Is het veilig? Waarom moeten online energiemeters zo nodig slim heten, als ze helemaal niet slim zijn? Over de beveiliging van de meter wordt geheimzinnig gedaan, alsof het nog een koude oorlog is. 'Ongeveer net zo veilig als het interbancaire verkeer.' Dat zegt mij niets. Niet alleen omdat de bank mij niet vertelt hoe (on)veilig dat in werkelijkheid is, als de banken dat zelf al weten. Maar ook omdat 'ongeveer' of 'vergelijkbaar' zo vaag is als een wolkje stoom uit mijn waterkoker. Wat zegt dat nu? De OV-kaart zou ook veilig zijn. Nou, dat hebben we gemerkt hoor. Deze meters zijn een nog veel beter lonend doel. Voor inbrekers, die elke vijf minuten kunnen zien of je thuis bent of niet. Dat wordt weinig spannend, of er tijdens je vakantie een 'verhuizer' op bezoek is geweest. Als je zo'n meter krijgt, waar zit dan het knopje waarmee ik het online uitlezen kan uitschakelen? Je zou zeggen dat de beveiligingsvraag de eerste vraag is die bij je opkomt. Bij mijn leverancier is het de allerlaatste, en dan beperkt hij zich tot de gegevens. Over de meter zelf: geen woord.

Statistisch corrigeren

Maar als energieproductie afhankelijk wordt gemaakt van het gebruik dat meters doorgeven, dan is het manipuleren van meters ook voor een ander soort criminelen en idioten een heel interessant doel. Stel je voor dat in korte tijd alle meters veel meer stroom gaan verbruiken? Dan volgt een hogere productie. Kan het net dat aan? Of beschouwt de producent de meter niet als slim, doch slechts als 'online' zal deze het verbruik statistisch corrigeren met een BI-tool? Is het dan niet logischer om gewoon het verbruik op wijkverdeelstations online te zetten?

De minister heeft beloofd dat de meter veilig wordt, dat de privacy is gewaarborgd en dat de consument het online uitlezen uit kan zetten. Weet hij wel wat hij belooft? Als de consument hem uitschakelt, schakelt Boris Boef hem dan vanuit Rusland weer in? Geven we inbrekers niet gewoon een afstandsbediening voor de stroomvoorziening van hun doelwit en criminele organisaties een geweldig instrument om het stroomnet aan te vallen?

Onfeilbaar

De leveranciers kiezen voor onduidelijkheid. Eén ding heb ik wel geleerd, en dat is dat het mij als klant glashelder moet zijn hoe veilig een product is, voor ik het vertrouwen kan. Geklets over meters in de kruipruimte, 'een systeem zoals dat gebruikt wordt in het Nederlandse interbancaire betalingsverkeer', daar koop ik wat voor zeg. Onfeilbare directies en onfeilbare politici: ze moeten nog worden uitgevonden. Zo'n ding is volgens mij niet geheel te beveiligen. De huidige meter daarentegen, die heeft zijn sporen verdiend. Die is te vertrouwen. Weg ermee dan maar?

1/10 Kcal per jaar om mijn meterkast open te doen en nog eens 1/10 kcal om meterstanden op de site van mijn leverancier in te tikken. Wel zo veilig. Die spaarlampen, die heb ik al. Online meters: niet zo slim.

Dit artikel delen:

Reacties

Hear hear!

Twee argumenten die hier nog bovenop komen zijn:
- een online energiemeter gaat ook de "blindstroom" van al die spaarlampen meten, waardoor je als consument opeens een hogere energierekening krijgt;
- de online energiemeter maakt m.b.v. Power Line Communicatie of draadloze technologie verbinding met de energieproducent. Dat betekent dat er netvervuiling/HF signalen worden geproduceerd, waar elektrogevoelige mensen gezondheidsproblemen van krijgen.
Inderdaad niet zo slim dus.

Jammer hoor; ook weer een ontwikkeling waarbij het in het politieke circus steeds gewoner wordt om onzin uit te kramen. Vekiezingen zitten erop: energie besparen? Hersens uit! Ook Verhagen doet daar aan mee.

Het extra apparaat neemt juist extra energie. Niks besparing, dus.
Wat betreft de vergelijking met banken: mijn bank heeft nog steeds een patch m.b.t. TLS (iets van secure renegotiation geloof ik) niet geïnstalleerd, terwijl die patch al ruim een jaar geleden uit is gekomen. Kortom, zowel de opmerking als 'even veilig als bij banken' als 't feit dat het beveiligingsmechanisme niet openbaar is (een open beleid is gewoon een eerste vereiste voor een veilige werking; en als het niet open kan, is 't simpelweg niet veilig), zegt mij genoeg: niet doen.

Ik ben zakelijk klant geweest bij Oxxio.
Moet je maar eens opletten wat er gebeurt als meterstanden helemaal niet worden genoteerd.
Die gasten kunnen geen administratie bijhouden.
Gewoon simpel houden dit soort dingen.

Dat de slimme meter nadelen heeft, dat kan ik begrijpen. Dat daar vaag over wordt gedaan vind ik een zwaktebod van de voorstanders. Maar als je het ding wilt aanvallen, kom dan zelf ook niet met kletsargumenten.

Een inbreker die mijn meterstanden uitleest om erachter te komen of ik thuis ben? Er zijn heel wat eenvoudiger en betrouwbaarder methoden om dat vast te stellen. Je energieverbruik is sowieso geen goede indicator omdat dat enorm fluctueert - maar dat weet de auteur waarschijnlijk niet omdat hij zijn stroomverbruik maar 1x per jaar bekijkt.

Dan alle heisa over gevaarlijke Russische criminelen die hier het licht uit zullen doen (haha), gebruik van de meetdata om concurrenten uit te sluiten... stuk voor stuk speculatie en bangmakerij. Net zo vaag als de argumenten van de voorstanders dus.

Het hypocriete gezeur over het eigen verbruik van de slimme meters (reactie hierboven) vind ik lachwekkend in een samenleving waar mensen gerust hun apparaten 24/7 aan laten staan, verouderde koelkasten laten zoemen en hun huis verlichten als een kerstboom. Niemand geeft er wat om, want niemand ziet direct hoe het zijn verbruik beïnvloedt. Kent u veel mensen die elke dag hun tellerstanden noteren? Precies.

Ik mis in het stuk ook iets over netbeheerders. Die zijn eigendom van ons allemaal en zij onderhouden ons netwerk. Juist daar zullen heel veel investeringen nodig zijn de komende jaren, vanwege de omslag in onze energievoorziening. Als er dankzij slimme meters beter inzicht is in verbruiksdata dan kunnen die investeringen doelgerichter zijn. Toch fijn, omdat we daar allemaal aan meebetalen. Niet aan gedacht zeker?
Niet zo slim.

Ik begrijp dat sommingen willen weten welke de bronnen zijn. Een opinieartikel moet natuurlijk zo kort mogelijk blijven, maar ik kan er desgewenst wel aan tegemoet komen. Het staat lezers ook vrij om zelf bing en google eens uit te proberen.

"The Smart Meter As the Pain Point: At the Black Hat security conference IOActive’s Mike Davis showed how smart meters could be the most vulnerable area of the smart grid because they’re cheap, accessible and — in a word — hackable. Using a simulation of a worm David showed how a smart meter could be hacked to spread a worm from meter to meter, which could cause a power grid surge or shut off."

http://bit.ly/fZL3Gf
http://bit.ly/dcy0QX

Wie een beetje doorzoekt vindt een zee aan informatie. Er zal behave gegronde risico-inventarisaties, gehobby en half of niet terechte bangmakerij, vast ook wel complete onzin tussen zitten.

Of behalve ethische hackers, ook inbrekers en erger dit behalve mogelijk ook handig gaan vinden, zal de praktijk uitwijzen, nu de meters reeds worden geplaatst. De eerste berichten zijn niet hoopgevend.

Ik ben het er helemaal mee eens dat smart meters geen slim idee is. Maar het energienet moet verniewd worden (smart grid) dat is nodig als we alternatieve energy over het netwerk gaan voeren, als er elektrische autos komen en als we home automation networks (HAN) willen hebben waardoor we het energiemanagement in onze huizen beter kunnen regelen (efficienter). Niets doen is in mijn ogen ook geen goed idee.

@Friesland
Ik begrijp dat u ook niemand kent die iedere dag zijn meterstanden noteert. Mijn ouders deden dat vroeger, ieder 1ste van de maand. Als kleine jongen vroeg ik waarom dan? Dan kan je zien wat het verbruik is de afgelopen maand. Maar waarom dan? Dan kan je dat vergelijken met voorgaande jaren. Maar waarom dan? Dan kan je zien dat je het ene jaar meer verbruikt dan het andere. Hoe komt dat dan? Het was een erg koude winter afgelopen jaar of juist een warme.
Tja de boerenwijsheid die dat opleverde had ik ook wel kunnen bedenken.
Ik heb zelf dan ook geen behoefte om elk uur van de dag mijn meterstanden te weten. Waar ik wel in geïnteresseerd ben is wat kost een wasje te draaien op 60 graden of 40, of een kippetje grillen in de elektrische oven. Dat geeft me inzicht en zorgt er voor dat ik heel praktische afwegingen kan maken.

Wat ik ook graag zou willen weten is wat kost nu zo'n slimme meter meer dan een analoge over een periode van zeg 50 jaar. Ja meer, want ik weet zeker dat de slimme meter over 10 jaar vervangen moet worden door een nog slimmere meter terwijl mijn huidige analoge jaren 80-meter nog prima draait.

Als de energiemaatschappijen echt het beste met ons voor hebben, waarom kan ik dan maar 1x per jaar mijn meterstanden doorgeven en niet elk moment dat ik dat zou willen. Heb je helemaal geen slimme meter voor nodig. Natuurlijk volgt de hoogte van de nota dan ook het daadwerkelijke verbruik van betreffende periode.
He, da's een slim idee!!

Victor, helemaal eens dat inzicht op het niveau van 'wat kost een wasbeurt' erg handig is.

Dat inzicht heb ik thuis, want er hangt een aantal metertjes van het Nederlandse bedrijf Plugwise aan mijn stopcontacten. Alleen al het meten van het verbruik per stopcontact/apparaat heeft me veel bewuster met energie laten omgaan. Ik schrik me wild van het standby-verbruik van sommige apparaten. Daarover krijg in nu keurige overzichtjes op mijn computer.

Volgens de ietwat denigrerende beschrijving van de auteur ben ik daarmee een enorme nerd die 'te gek gaaf modern' bezig is; hijzelf ziet er ook het nut niet van in en zegt dat er geen behoefte aan is.

Ik vraag me af waarom niet. Je hoeft er geen nerd voor te zijn en het werkt prima. De meeste mensen hebben er waarschijnlijk geen behoefte aan omdat ze niet eens weten dat het kan.

Friesland: zijn we niet allemaal zulke nerds, alleen al omdat we Computable lezen (en in mijn geval, "nog erger", er in schrijven!). Niks mis mee: eerder trots op. Is toch prima om meer te snappen dan anderen?

De links die ik gaf zijn door het CMS van Computable vertaald in links die het (bij mij) niet (meer?) doen. Nogmaals geven zal geen zin hebben, dus het komt toch op zelf googelen en bingen aan. Steekwoorden zijn bijv.: smart energy meter risk black hat

Wat ik tot nu toe mis in de discussie is dat de netbeheerder met een "slimme" meter ook de mogelijkheid heeft om on-line de individuele elektra (en wellicht ook de gas) aansluiting volledig af te schakelen. Bij betalingsproblemen kan ik me hier iets bij voorstellen en ook een soort prepaid (vroeger hadden we ook analoge muntmeters!) klinkt logisch. Maar het is wel een bizar idee dat "men" zomaar geselecteerde groepen van verbruikers af kan schakelen. Bijvoorbeeld als je een stoute verspiller bent en meer energie afneemt als het gemiddelde. Of als er te weinig winstgevend energie voorhanden is. Wellicht ook als je groene stroom hebt gekozen en de wind valt weg. Of als een bepaalde politieke partij heeft gewonnen en je hebt atoomstroom gekozen. Wat te denken van iemand die nog slimmer is dan de meter, met hacken ook kan afschakelen en vervolgens op zijn gemak het huis leeghaalt.

hier geen slimme meter.... ik noteer wekelijks mijn meterstanden, en kan zeer nauwkeurig mijn verbruik bepalen.
De enige reden dat overheid/energiemarkt naar slimme meters wil, is om te kunnen differentieren met tarieven:
oh, u levert terug via zonnepanelen? Nou dan schakelen we u in het lage tarief in, en bij verbruik van elektriciteit gaat u het hoge tarief betalen.
administratie kan simpel gehouden worden: allemaal terug aan de Ferraris-meter (draaischijf-meter) voor de elektriciteit. En meetkosten betaal ik toch al, dus laat het energiebedrijf maar mooi een mannetje sturen als ze mijn laag verbruik toch niet vertrouwen.
Mensen die door een extreem verbruik in financiele problemen komen? Tja... die zullen ook maar de pijnprikkel moeten voelen, en hun gedrag moeten aanpassen. Wie breed heeft, kan het breed laten hangen. Heb je het niet? dan moet je de tering naar de nering zetten. Simpel.

PS: het huidige netwerk heeft nog meer dan voldoende capaciteit voor duurzame energie. Het grote probleem voor 'Nee-derland' is uberhaupt op tijd hun duurzame doelstellingen te realiseren.
Dus laten we maar eerst massaal daadwerkelijk duurzame energie produceren, daarna de rest. Immers.. Duitsland heeft al jaren een voorsprong en er treedt geen probleem daar op qua netwerk (ook niet op windstille dagen danwel minder zonnige dagen).
Dus zie maar eerst richting de 20% duurzame energievoorziening te geraken, dat is een uitdaging voor het huidige en komende kabinet in ons land. Duurzaamheid reikt verder dan 1 kabinetsperiode ;)

Dat terugleveren van energie is in Nederland toch al ellende vanwege allerlei papieren rompslomp. Hopelijk gaat de accutechnologie vooruit dan kan je het overschot van je paneeltjes opslaan. Heb je het grid alleen nog nodig voor als je storage leeg is.

Wat is er trouwens gebeurd met dat verhaal van iemand die een supercap had ontwikkeld van formaat sinaasappelkistje zodat hij goedkope nachtstroom kon opslaan voor gebruik overdag? Was zeker een hoax ;-)

Dergelijke meters op zich fungeren best goed, maar nu nadat ik al enige jaren beschik over slimme meters van OXXIO, merkte ik, dat overstappen naar een andere leverancier erg moeilijk wordt door dergelijke meters.
Een andere leverancier deelde mede mij geen diensten te kunnen leveren, omdat men de slimme meters niet kan uitlezen.
Weg voordeel!!
Een dan nog: de kosten van de meters worden verhaald middels een kwartaalbijdrage.
Mijn conclusie:
- de voordelen merk ik niet of nauwelijks;
- overstappen naar een andere leverancier kan moeilijk;
- wat ik wel merk: de nota's voor meterhuur komen prompt op tijd.

Op http://www.internetconsultatie.nl/besluitmetereisen is een internetconsultatie "Besluit op afstand uitleesbare energiemeters" beschikbaar. De einddatum is 28-04-2011. Het zou goed zijn als mensen die kennis hebben van dit soort meters reageren op de consultatie. Met de auteur van het eerste bericht ben ik het eens dat er grote risico's zijn dat criminelen leuke dingen kunnen doen met de meterinformatie.

Stuur dit artikel door

Je naam ontbreekt
Je e-mailadres ontbreekt
De naam van de ontvanger ontbreekt
Het e-mailadres van de ontvanger ontbreekt

×
×
Wilt u dagelijks op de hoogte worden gehouden van het laatste ict-nieuws, achtergronden en opinie?
Abonneer uzelf op onze gratis nieuwsbrief.